Ochrona ludności i obrona cywilna – obowiązki instytucji kultury i archiwów. Szkolenie zgodnie z programem zał. 7 rozp. MSWiA z 6.02.2025 r. w sprawie programów szkoleń z zakresu OLiOC dla kadry ochrony ludności

Zgodnie z ustawą o ochronie ludności i obronie cywilnej oraz przepisami wykonawczymi, instytucje kultury mogą zostać formalnie uznane za podmioty ochrony ludności i włączone do realizacji zadań w tym zakresie na podstawie decyzji właściwego organu. W przypadku uzyskania takiego statusu instytucje kultury są zobowiązane do podejmowania działań związanych z przygotowaniem, zabezpieczeniem oraz ochroną powierzonych im dóbr kultury w sytuacjach kryzysowych i w czasie wojny w tym do planowania i zapewnienia ciągłości działania.
W trakcie szkolenia uczestnicy poznają obowiązujące w Polsce podstawy prawne ochrony dóbr kultury oraz zakres odpowiedzialności instytucji kultury posiadających lub przygotowywanych do uzyskania statusu podmiotu ochrony ludności, w szczególności w zakresie zabezpieczenia zabytków i ciągłości funkcjonowania instytucji.

Godziny: Dzień I - 10.00-16.30; Dzień II - 9.00-15.30

CENA zawiera:

✅ Materiały szkoleniowe w formie elektronicznej i papierowej
✅ Zaświadczenie uczestnictwa
✅ Przerwę kawową oraz poczęstunek
✅ Doskonała lokalizacja w centrum Krakowa; możliwa pomoc w znalezieniu noclegu
✅ Możliwość konsultacji z wykładowcą po szkoleniu 
✅ Wymianę doświadczeń z innymi uczestnikami szkolenia

• Wypełnienie obowiązku przeszkolenia podmiotów wyznaczonych do realizacji zadań ochrony ludności lub obrony cywilnej na podstawie przepisów ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej - szkolenie obejmuje wymagane 16 jednostek dydaktycznych.
• Przygotowanie kadry kierowniczej i pracowników instytucji kultury oraz JST do realizacji zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej w sytuacjach kryzysowych i w czasie wojny.
• Uporządkowanie ról, obowiązków i odpowiedzialności dyrektora i kadry zarządzającej w sytuacjach kryzysowych.
• Zdobycie wiedzy, jak zadbać o bezpieczeństwo personelu, zwiedzających i użytkowników instytucji kultury.
• Przygotowanie instytucji do ochrony, ewakuacji i zabezpieczenia dóbr kultury oraz zasobu archiwalnego.
• Wzmocnienie zdolności planowania ciągłości działania oraz współpracy z administracją publiczną i służbami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo m.in. Policją, wojskiem czy  konserwatorem zabytków.

DZIEŃ I
MODUŁ 1. Uwarunkowania ochrony ludności i obrony cywilnej w Polsce, w tym zagrożenia społeczności lokalnej i zapewnianie ciągłości działania.
• Podstawy prawne: ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej, ustawa o obronie Ojczyzny, ustawa o zarządzaniu kryzysowym, ustawa o ochronie przeciwpożarowej, konwencje genewskie, ustawa o muzeach, ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, Konwencja haska o ochronie dóbr kultury w razie konfliktu zbrojnego, przepisy wykonawcze MSWiA.
• Status JST, muzeów i archiwów jako podmiotów systemu ochrony ludności.
• Odpowiedzialność kierowników jednostek (wójt/burmistrz/prezydent, dyrektor muzeum/archiwum).
• Identyfikacja i klasyfikacja zagrożeń:
- zagrożenia społeczne, chemiczne, klimatyczne, infrastrukturalne, hybrydowe,
- zagrożenia specyficzne dla instytucji kultury: pożar, zalanie, cyberzagrożenia, sabotaż, kradzieże.
• Znaczenie planów ciągłości działania.
• Dziedzictwo lokalne i narodowe jako element ochrony ludności.
MODUŁ 2. Organ administracji publicznej w systemie ochrony ludności i obrony cywilnej – rola, funkcje, zadania i sposoby ich realizacji.
• Struktura systemu ochrony ludności i zarządzania kryzysowego państwa.
• Zakres obowiązków ustawowych administracji publicznej oraz instytucji kultury.
• Rola wojewody, administracji rządowej, samorządowej, konserwatora zabytków, NDAP.
• Miejsce muzeów i archiwów w systemie bezpieczeństwa państwa.
• Powiązania z: Krajowym Systemem Wykrywania i Alarmowania, PSP, Policją, wojskiem, WOT.
• Relacja: ochrona ludzi – ochrona dóbr kultury – ochrona informacji.
MODUŁ 3. Funkcjonowanie urzędu w stanach nadzwyczajnych oraz w czasie wojny.
• Stany nadzwyczajne: klęska żywiołowa, stan wyjątkowy, stan wojenny – skutki prawne oraz organizacyjne.
• Funkcjonowanie JST, muzeów i archiwów w warunkach nadzwyczajnych.
• Ograniczenia działalności instytucji kultury.
• Mobilizacja personelu, zabezpieczenie obiektów i zbiorów.
• Uruchamianie planów ochrony i ewakuacji ludzi oraz mienia.
• Komunikacja społeczna i wewnętrzna w kryzysie: rola urzędu, dyrektora, rzecznika, kadry kierowniczej.
• Studium przypadku, scenariusze zagrożeń. 

DZIEŃ II
MODUŁ 4. Przygotowanie i planowanie w ochronie ludności i obronie cywilnej, w tym planowanie ciągłości działania.
• Elementy planu ochrony ludności i OC dla JST.
• Plan ochrony ludności w muzeum i archiwum.
• Rejestry zasobów: ludzkich, technicznych, zbiorów muzealnych i archiwalnych.
• Mapowanie ryzyk dla społeczności lokalnej i instytucji kultury.
• Dokumenty towarzyszące: karty ewakuacyjne ludzi i zbiorów, plany rozproszenia, harmonogramy działań.
• Ochrona dokumentacji papierowej i cyfrowej.
• Planowanie budżetu i środków na OC w JST i instytucjach kultury.
MODUŁ 5. Współpraca, wsparcie i współdziałanie w ochronie ludności i obronie cywilnej.
• Współpraca cywilno-wojskowa: PSP, OSP, Policja, WOT, NGO, harcerstwo, instytucje kultury.
• Współdziałanie muzeów i archiwów z innymi instytucjami (depozyty, magazyny zastępcze).
• Modele zagraniczne: Norwegia, Szwajcaria, Finlandia.
• Lokalne sieci współpracy i porozumienia międzyinstytucjonalne.
• Wspólne ćwiczenia i programy edukacyjne wzmacniające odporność społeczną.
MODUŁ 6. Wykrywanie zagrożeń, powiadamianie, ostrzeganie i alarmowanie. Komunikacja kryzysowa i komunikacja ryzyka.
• Krajowy system wykrywania i ostrzegania: syreny, komunikaty, aplikacje mobilne.
• Systemy alarmowania w obiektach muzealnych i archiwalnych.
• Komunikaty dla ludności, personelu i użytkowników instytucji: zasady formułowania, kanały dystrybucji, priorytety informacyjne.
• Komunikacja ryzyka i budowanie zaufania społecznego.
• Ochrona informacji, ograniczenia informacyjne, przeciwdziałanie dezinformacji.
• Ochrona reputacji JST i instytucji kultury.
• Analiza błędów i dobrych praktyk z ostatnich lat.
MODUŁ 7. Działania pomocowe w warunkach obrony cywilnej.
• Organizacja punktów: schronienia, dystrybucji środków, wsparcia psychologicznego.
• Organizacja wsparcia w obiektach kultury i archiwach.
• Bezpieczeństwo pracy personelu i wolontariuszy.
MODUŁ 8. Ewakuacja oraz środki indywidualnej i zbiorowej ochrony.
• Rodzaje ewakuacji: częściowa i całkowita, planowana i nagła.
• Ewakuacja ludzi oraz dóbr kultury: priorytety ewakuacyjne muzealiów i akt, dokumentowanie ewakuacji i relokacji.
• Środki ochrony: schrony, maski, filtry, torby ewakuacyjne.
• Inwentaryzacja miejsc ochronnych i magazynów zastępczych.
• Symulacje: plan ewakuacji szkoły, osiedla, plan ewakuacji muzeum lub archiwum.
MODUŁ 9. Pierwsza pomoc przedmedyczna.
• Podstawowe zasady udzielania pierwszej pomocy w sytuacjach nagłych.
• Ocena stanu poszkodowanego.
• RKO u dorosłych i dzieci.
• Zadławienia, krwotoki, złamania, poparzenia.
• Zasady użycia AED.
• Organizacja punktu pierwszej pomocy: w działaniach kryzysowych, podczas ewakuacji JST, muzeum lub archiwum.

Pracownicy i kadra kierownicza instytucji kultury, w tym m.in. ośrodków kultury, muzeów, teatrów, bibliotek, a także fundacji i stowarzyszeń prowadzących działalność kulturalną, w szczególności osoby odpowiedzialne za zarządzanie, bezpieczeństwo, ochronę zbiorów i organizację pracy w sytuacjach kryzysowych; pracownicy podmiotów prowadzących archiwa zakładowe; kierownicy i pracownicy komórek organizacyjnych ds. ochrony ludności i obrony cywilnej w jednostkach samorządu terytorialnego; inne osoby przygotowywane do pełnienia funkcji związanych z bezpieczeństwem i reagowaniem kryzysowym w administracji publicznej i instytucjach kultury. Uczestnikami szkolenia są osoby stanowiące zasoby osobowe podmiotów ochrony ludności.

Radca prawny, żołnierz zawodowy Wojska Polskiego, specjalista w zakresie prawa administracyjnego, wojskowego, ochrony ludności i zarządzania kryzysowego, autor programów szkoleniowych dla JST, NGO oraz instytucji publicznych; przeprowadził kilkadziesiąt szkoleń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej.