Forum Księgowych Ośrodków Pomocy Społecznej: Centralny Rejestr Umów po zmianach od 1 lipca 2026.

Centralny Rejestr Umów (CRU) dla jednostek sektora finansów publicznych wejdzie w życie 1 lipca 2026 r., zgodnie z ostatnimi zmianami. Celem rejestru jest zwiększenie jawności finansów publicznych, a jego prowadzenie będzie związane z obowiązkami szkoleniowymi, których szczegóły (np. zakres merytoryczny, adresaci, terminy) są określane przez Ministerstwo Finansów. 

Przekazanie aktualnej wiedzy prawnej i przygotowanie uczestników do prawidłowego i bezpiecznego prowadzenia rejestru. Wyjaśnimy planowane rozwiązania systemowe oraz zasady działania teleinformatycznego CRU JSFP.

I. Centralny Rejestr Umów dla jednostek sektora finansów publicznych (CRU JSFP):
1. Postanowienia art.12 , art.34 a  i 34b  ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1535 z późn. zm.).
2. Zakres podmiotowy CRU JSFP (art.9 ustawy o finansach publicznych).
3. Obowiązek wprowadzania umów do rejestru – kontekst regulacji.
4. Dotychczasowe rejestry umów  jednostek sektora finansów publicznych (j.s.f.p.) w BIP.
5. Minister Finansów jako podmiot prowadzący rejestr umów zawartych przez jednostki sektora finansów publicznych.
6. Zakres umów objętych obowiązkiem wprowadzania do rejestru umów j.s.f.p. i wyłączenia z tego obowiązku. 
7. Zakres danych umieszczanych w rejestrze umów j.s.f.p.
8. Forma zawieranych umów, a faktury.
9. Szczególne przypadki zawieranych umów , a wątpliwości co do ich umieszczania w rejestrze j.s.f.p.:
•  umowy nieodpłatne (inne przypadki: barter, kompensata), 
• ochrona prywatności, a jawność informacji,
• tajemnica przedsiębiorstwa (przedsiębiorcy) – wyłączenie publikacji niektórych danych
• umowy przychodowe,
• problematyka określenia wartości umów „bezterminowych” lub innych przypadków np. prowizja, zmienna wartość parametrów umowy – kryterium ilościowe lub kwotowe,
• dotacje,
• składki tytułem członkostwa w organizacjach,
• umowy w ramach z.f.ś.s, a rejestr umów.
II. Zmiany dotyczące umów zawieranych w sektorze finansów publicznych, objętych obowiązkiem publikacji w CRU JSFP:
1. Nowelizacja przepisów - Ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. zmieniająca ustawę o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1844)  m.in:
• brak limitu kwotowego umów, których dotyczy obowiązek zamieszczania danych w rejestrze,
• zmiana terminu wejścia w życie CRU JSFP,
• wartość umów podlegających rejestracji i zmiana kwalifikacji przedmiotu umowy,
• rezygnacja z karnej odpowiedzialności kierowników w ustawie o finansach publicznych za nieumieszczanie lub błędne umieszczanie umów w rejestrze, a odpowiedzialność karna z ustawy o dostępie do informacji publicznej,
• wydłużenie terminu na publikację danych w rejestrze lub jej zmiany,
• poszerzenie zakresu ujawnianych informacji  oraz możliwość dodania innych istotnych danych,
• dokładniejsze określenie odpowiedzialności za publikację,
• zwolnienie z obowiązku ponownego udostępniania na wniosek o udostępnienie informacji, jeśli dane umowy już znajdują się w CRU JSFP,
• termin wejścia w życie postanowień nowelizacji przepisów w sprawie CRU JSFP.
2. Funkcjonowanie systemu teleinformatycznego – Centralnego Rejestru Umów JSFP - zagadnienia ogólne wynikające z ustawy o finansach publicznych (art.34b).
3. Pozostałe zagadnienia nowelizacji ustawy (Dz.U z 2025 r. poz.1844).
4. Odpowiedzi Ministerstwa Finansów na najczęstsze pytania.
5. Planowane narzędzia wsparcia dla j.s.f.p. ze strony Ministerstwa Finansów w zakresie hurtowego transferu danych , strony testowej CRU, szkoleń i innych zagadnień.
III. Rozporządzenie Rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 30 marca 2026 r. w sprawie Centralnego Rejestru Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych ( Dz.U. poz. 440):
1. Szczegółowy sposób określania wartości umowy, o której mowa w art. 34a ust. 1 pkt 6 ustawy o finansach publicznych (u.f.p.).
2. Szczegółowy zakres informacji o umowie, o których mowa w art. 34a ust. 7 pkt 3–10 (u.f.p.).
3. Szczegółowy zakres danych zawartych we wniosku, o którym mowa w art. 34b ust. 3 (u.f.p.), przypadki, w jakich do tego wniosku dołącza się dokumenty, oraz rodzaj tych dokumentów, a także sposób i tryb jego składania.
4. Warunki korzystania z kont w systemie, o którym mowa w art. 34b ust. 1 (u.f.p), w tym sposób uwierzytelniania użytkowników tych kont.
5. Zakres korzystania z kont w systemie, o którym mowa w art. 34b ust. 1 (u.f.p.), w tym rodzaje tych kont, i uprawnienia użytkowników tych kont.
6. Sposób wyszukiwania informacji o umowie i wglądu do tych informacji udostępnionych w Centralnym Rejestrze Umów JSFP.
IV. Zagadnienia wewnątrzorganizacyjne związane z gromadzeniem i przekazywaniem danych do CRU JFSP:
1. Dobre praktyki w zakresie wdrożenia przepisów dotyczących CRU w j.s.f.p.
2. Zmiany w przepisach wewnątrzzakładowych i zakresach obowiązków pracowników.
3. Hurtowe zasilanie CRU JFSP danymi z systemów/zasobów wewnętrznych.
4. Ochrona danych osobowych oraz bezpieczeństwo przetwarzanych informacji w związku z CRU.
5. Odpowiedzialność prawna kierownika i pracowników j.f.s.p. w związku z CRU.
6. Sesja pytań uczestników szkolenia.
 

prawnik, absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego; studia podyplomowe - prawo pracy UAM Poznań. W latach 1994-2007 – zatrudniony w PIP Okręgowy Inspektorat Pracy w Gdańsku ( stanowisko: nadinspektor pracy - Sekcja Informacji i Promocji.

Doświadczony trener, autor licznych opinii prawnych; od 2006 r. stale współpracujący z Fundacją Rozwoju Demokracji Lokalnej im. Jerzego Regulskiego - szkolenia w zakresie prawa pracy w jednostkach budżetowych. Prowadził też liczne szkolenia zamknięte z problematyki rejestru umów j.s.f.p .w ramach szkoleń otwartych, zamkniętych i Forów Sekretarzy czy Forów Pracowników Kadr od początku uchwalenia w/w przepisów. Od 16 lat wykładowca na studiach podyplomowych - Politechnika Gdańska (Wydział Zarządzania i Ekonomii)