Ochrona instytucji kultury i dóbr kultury w sytuacjach kryzysowych i warunkach wojennych. Szkolenie z akredytacją Akademii Pożarniczej zgodnie z programem zał. 7 rozp. MSWiA Z 6.02.2025

Pierwszy dzień szkolenia  koncentruje się na zagadnieniach związanych z funkcjonowaniem systemu bezpieczeństwa państwa, identyfikacją zagrożeń oraz praktycznymi aspektami reagowania w sytuacjach kryzysowych, w tym udzielania pierwszej pomocy i organizacji działań ratowniczych.

Drugi dzień stanowi rozwinięcie zagadnień w kontekście ochrony dóbr kultury, uwzględniając zarówno obowiązujące regulacje prawne, jak i dobre praktyki w zakresie zabezpieczania, ewakuacji oraz planowania ciągłości działania instytucji kultury.

Program szkolenia ma charakter praktyczny i ukierunkowany jest na rozwijanie kompetencji uczestników w zakresie podejmowania skutecznych działań w sytuacjach zagrożenia, z szczególnym uwzględnieniem odpowiedzialności za bezpieczeństwo ludzi oraz ochronę zasobów dziedzictwa narodowego.

Szkolenie zgodne z Rozporządzeniem MSWiA z 6.02.2025 w sprawie programów szkoleń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej oraz wymagań dla podmiotów prowadzących szkolenia

Przygotowanie uczestników do skutecznego działania w sytuacjach kryzysowych poprzez zdobycie wiedzy o systemie ochrony ludności oraz rozwinięcie praktycznych umiejętności w zakresie reagowania na zagrożenia, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony instytucji kultury i dóbr kultury.

DZIEŃ 1 – OGÓLNOSYSTEMOWY I RATOWNICZY
BEZPIECZEŃSTWO, RATOWNICTWO I ZARZĄDZANIE KRYZYSOWE

1. System ochrony ludności i współczesne zagrożenia:
• System ochrony ludności i obrony cywilnej w Polsce – struktura i zasady działania.
• Nowe uregulowania prawne.
• Charakterystyka zagrożeń: klimatyczne, militarne, hybrydowe, CBRN.
• Identyfikacja zagrożeń dla społeczności lokalnej.
• Wprowadzenie do matrycy ryzyka.
2. Wykrywanie zagrożeń i komunikacja kryzysowa:
• Systemy ostrzegania i alarmowania ludności,
• Rozpoznawanie sygnałów alarmowych (syreny, alerty RCB),
• System Bezpiecznej Łączności Państwowej – podstawy,
• Komunikacja kryzysowa: zasady przekazywania informacji, komunikacja z mediami, komunikacja ryzyka.
3. Pierwsza pomoc przedmedyczna
• Ocena stanu poszkodowanego
• Podstawowe czynności ratujące życie (BLS)
• Postępowanie w stanach nagłych (omdlenia, urazy, krwotoki).
4. Organizacja działań pomocowych
• Zasady organizacji pomocy doraźnej
• Wsparcie logistyczne w sytuacjach kryzysowych
• Współpraca z służbami ratowniczymi
• Koordynacja działań na miejscu zdarzenia
5. Ewakuacja i środki ochrony ludności(cześć A)
• Zasady ewakuacji ludzi z obiektów
• Procedury na wypadek pożaru i zagrożenia bombowego
• Środki ochrony indywidualnej i zbiorowej
• Budowle ochronne: schrony, ukrycia, miejsca doraźnego schronienia

DZIEŃ 2 – SPECJALISTYCZNY
OCHRONA INSTYTUCJI KULTURY I DÓBR KULTURY W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH I WOJENNYCH

6. Rola instytucji kultury w systemie ochrony ludności
• Instytucja kultury jako podmiot ochrony ludności
• Obowiązki wynikające z przepisów prawa
• Zadania dyrektora i personelu
• Odpowiedzialność za zabezpieczenie zbiorów
7. Funkcjonowanie instytucji kultury w sytuacjach nadzwyczajnych i wojennych
• Organizacja ewakuacji.
• Organizacja pracy w warunkach kryzysu.
• Fizyczne zabezpieczanie obiektów zabytkowych
• Ochrona przed: pożarem, powodzią, działaniami militarnymi.
• Procedury reagowania kryzysowego.
• Wnioski i doświadczenia z konfliktów zbrojnych (np. Ukraina).
8. Planowanie ochrony dóbr kultury (warsztat)
• Tworzenie planu ochrony dóbr kultury na czas wojny.
• Kategoryzacja zbiorów (I, II, III).
• Priorytety ratowania zbiorów.
• Zapewnienie ciągłości opieki nad zbiorami.
• Dokumentacja i procedury.
9. Współpraca międzyinstytucjonalna:
• Współdziałanie z administracją samorządową, Państwową Strażą Pożarną, Policją, Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, wojskiem.
• Koordynacja działań ratowniczych dla dóbr kultury.
10. Ewakuacja i rozśrodkowanie dóbr kultury(część B):
• Planowanie ewakuacji zbiorów.
• Zasady pakowania i zabezpieczania.
• Transport dóbr kultury.
• Oznaczanie i dokumentowanie.
• Wybór miejsc przechowywania (bezpieczne lokalizacje).

Szkolenie skierowane jest do pracowników oraz kadry zarządzającej instytucji kultury, w szczególności muzeów, bibliotek, archiwów oraz innych podmiotów odpowiedzialnych za ochronę i udostępnianie dóbr kultury.

Adresatami szkolenia są w szczególności:

• dyrektorzy i kierownicy jednostek organizacyjnych,
• pracownicy merytoryczni odpowiedzialni za zbiory (muzealnicy, archiwiści, bibliotekarze),
• pracownicy administracyjni i techniczni,
• osoby odpowiedzialne za bezpieczeństwo, ochronę obiektów oraz zarządzanie kryzysowe,
• osoby wyznaczone do realizacji zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej w instytucji.

Szkolenie może być również przydatne dla przedstawicieli administracji publicznej oraz innych podmiotów współpracujących z instytucjami kultury w zakresie bezpieczeństwa, ochrony dziedzictwa oraz reagowania na sytuacje kryzysowe.

Pierwszy z prowadzących-  ekspert ds. bezpieczeństwa dziedzictwa kultury (zbiorów muzealnych, bibliotecznych, archiwalnych, zabytków, instytucji kultury) oraz międzynarodowego prawa humanitarnego konfliktów zbrojnych w obszarze ochrony dóbr kultury. Prezes Polskiego Komitetu Błękitnej Tarczy, członek Polskiego Komitetu Narodowego ICOMOS, członek Komisji do Spraw Upowszechniania Międzynarodowego Prawa Humanitarnego przy Zarządzie Głównym Polskiego Czerwonego Krzyża. Koordynator podejmowanych i zrealizowanych zadań ochrony dziedzictwa kultury w ramach misji Wojska Polskiego w Iraku i Afganistanie. Inicjator działań na rzecz powstania Międzynarodowego Ośrodka Szkolenia i Badań nad Dziedzictwem Kultury w Zagrożeniu. Autor publikacji naukowych i opracowań dotyczących prawnych i organizacyjnych aspektów ochrony dziedzictwa kultury na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych. Autor propozycji rozwiązań prawnych ochrony dóbr kultury na wypadek sytuacji kryzysowych i wojny w ramach prac legislacyjnych nad ustawą o ochronie ludności i obronie cywilnej. Posiada bogate, praktyczne doświadczenie realizacji zadań obronnych, zarządzania kryzysowego, ochrony zbiorów na wypadek szczególnych zagrożeń instytucji kultury. Przez wiele lat wykonywał także zadania związane bezpieczeństwem instytucji kultury na różnych stanowiskach służbowych. Utrzymuje robocze kontakty z państwowymi i samorządowymi instytucjami kultury w obszarze ich bezpieczeństwa.

Drugi z prowadzących-  specjalista z zakresu zarządzania kryzysowego i przygotowań obronnych, wieloletni funkcjonariusz Komendy Głównej Policji oraz Centralnego Pododdziału Kontrterrorystycznego Policji „BOA” gdzie realizował zadania związane m.in. z negocjacjami policyjnymi. Współpracował z samorządem warszawskim oraz Mazowieckim Urzędem Marszałkowskim przy organizacji i koordynacji ćwiczeń dowódczo-sztabowych "Wolf-Ram-23", największych w historii polskiej Policji ćwiczeń kontrterrorystycznych, mających na celu doskonalenie reakcji na ataki terrorystyczne z użyciem substancji CBRNE. Aktywnie współpracował również z samorządem gminy Wieliszew przy organizacji ćwiczeń "Szkoła 21", wspierając lokalne działania w obszarze bezpieczeństwa i zarządzania kryzysowego. Z ramienia Komendy Głównej Policji opiniował projekt ustawy o ochronie ludności oraz uczestniczył w ćwiczeniach organizowanych przez Rządowe Centrum Bezpieczeństwa (RCB), gdzie współpracował z przedstawicielami samorządów. Jego doświadczenie i praktyczna wiedza stanowią solidną podstawę dla skutecznych szkoleń dedykowanych samorządowcom, przygotowując ich do efektywnego działania w sytuacjach kryzysowych i ochrony ludności.