Obciążanie należnościami za bezumowne korzystanie z nieruchomości publicznej w świetle najnowszego orzecznictwa i poglądów organów kontroli

Szkolenie poświęcone jest praktycznym i prawnym aspektom bezumownego korzystania z nieruchomości publicznych oraz zasadom dochodzenia należności z tego tytułu przez właściciela – gminę lub Skarb Państwa. Program obejmuje zarówno zagadnienia związane z odzyskiwaniem władztwa nad nieruchomością, jak i prawidłowym ustalaniem oraz egzekwowaniem wynagrodzenia za korzystanie bez tytułu prawnego. Zagadnienia szkoleniowe zostaną omówione w oparciu o aktualne orzecznictwo raz poglądy organów kontroli, w szczególności w oparciu o stanowisko i wytyczne Najwyższej Izby Kontroli zawarte w wynikach kontroli przeprowadzonych w latach 2022 - 2025, a dotyczących gospodarowania nieruchomościami w ramach zasobów publicznych.

• Wyjaśnienie, czym jest bezumowne korzystanie z nieruchomości publicznej i jakie obowiązki po tym tytułem mają właściciel lub zarządca nieruchomości.
• Omówienie zasad postępowania po ustaniu lub rozwiązaniu umowy użytkowania oraz działań, które może podjąć właściciel lub organ gospodarujący.
• Omówienie praktycznych problemów związanych z korzystaniem bez tytułu prawnego z nieruchomości Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego.
• Przedstawienie konstrukcji roszczeń o zwrot nieruchomości i ich realizacji w praktyce.
• Pokazanie praktycznych zasad naliczania wynagrodzenia lub wynagrodzenia za korzystanie bez tytułu prawnego oraz oceny roli dobrej i złej wiary posiadacza.

I. Bezumowne korzystanie z nieruchomości publicznej jako stan faktyczny powodujący określone obowiązki po stronie właściciela lub zarządcy nieruchomości

1. Bezumowne korzystanie z nieruchomości po ustaniu lub rozwiązaniu umowy – zasady i tryb postępowania właściciela lub zarządcy nieruchomości:

1. wyjaśnienie wątpliwości prawnych co do statusu prawnego podmiotu władającego z nieruchomością tj. ustalenie czy nie powstał po jego stronie tytuł prawny do korzystania z nieruchomości;
2. omówienie wybranych podstaw nawiązania umowy o korzystanie z nieruchomości z innym podmiotem, niż dotychczasowy najemca lub dzierżawca: wstąpienie w stosunek najmu, dziedziczenie najmu/dzierżawy jako prawa majątkowego, nawiązanie umowy najmu wobec zgody na dalsze korzystanie z nieruchomości.

2. Objęcie nieruchomości publicznej we władanie bez umowy – skutki oraz dopuszczalne kierunki działania właściciela.
3. Roszczenie o zwrot/wydanie nieruchomości - omówienie konstrukcji roszczenia oraz warunków jego skutecznej realizacji.
4. Roszczenie o przywrócenie posiadania - czy jest to roszczenie alternatywne dla roszczeń właściciela nieruchomości i kiedy może być stosowane?
5. Zakończenie bezumownego korzystania - wydanie rzeczy właścicielowi – jakie warunki formalne i faktyczne muszą zostać spełnione celem stwierdzenia, że doszło do odzyskania władztwa właściciela nad rzeczą?

II. Obciążanie posiadacza należnościami za korzystanie z nieruchomości bez tytułu prawnego – aspekty praktyczne:

1. Dobra i zła wiara posiadacza nieruchomości jako podstawa rozstrzygania o zakresie jego obowiązków, w tym obowiązku wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości.
2. Odszkodowanie a wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości bez tytułu prawnego – porównanie świadczeń z punktu widzenia gminy lub Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości.
3. Wyliczanie wysokości dochodzonego wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości.
4. Ustalanie zasad rozliczeń za bezumowne korzystanie z nieruchomości w umowie najmu, dzierżawy, użyczenia. Czy właściciel dysponuje nieograniczoną możliwością narzucania wysokości takiego wynagrodzenia?
5. Przedawnienie roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości - omówienie zagadnienia na podstawie orzecznictwa dotyczącego gospodarowania publicznym zasobem nieruchomości.

Szkolenie skierowane jest do:

• pracowników jednostek samorządu terytorialnego,
• pracowników starostw i urzędów wojewódzkich,
• osób zajmujących się gospodarką nieruchomościami publicznymi,
• prawników obsługujących gminy i Skarb Państwa.

Doświadczony trener, od 2008 roku prowadzi wysoko oceniane szkolenia z zakresu gospodarki nieruchomościami publicznymi i obrotu nieruchomościami. Absolwent aplikacji sądowej. Autor kilkudziesięciu publikacji z zakresu gospodarowania nieruchomościami publicznymi, cywilno-prawnych aspektów obrotu nieruchomościami i zamówień publicznych w gospodarce nieruchomościami.